Το λένε Σμόκοβο, αλλά πρόκειται ουσιαστικά για τα Λουτρά Σμοκόβου – τις υποδομές, δηλαδή, για ιαματικό τουρισμό. Το κανονικό χωριό λέγεται Λουτροπηγή, το οποίο πριν το 1927 ονομαζόταν Σμόκοβο, ονομασία που είχαν κι άλλα χωριά της περιοχής στο παρελθόν. Όπως και να λέγεται η περιοχή, όμως, το βέβαιο είναι πως στα Λουτρά Σμοκόβου, μπορεί κανείς να απολαύσει υπέροχο φυσικό τοπίο, γευστικό φαγητό, ωραίες πεζοπορικές διαδρομές, μα και ιαματικές υπηρεσίες στις ανακαινισμένες εγκαταστάσεις του υδροθεραπευτηρίου. Κι όλα αυτά σε μια καταπράσινη ρεματιά, σε υψόμετρο 450 μέτρων, 10 χιλιόμετρα από την τεχνητή λίμνη Σμοκόβου, 35 χιλιόμετρα από την Καρδίτσα.
Στα λουτρά ξανά
Την υδροθεραπεία ως μέθοδο ίασης ασθενειών εισήγαγε ο Ιπποκράτης στο έργο του «Περί αέρων, υδάτων και τόπων». Ασκληπιεία μετατρέπονται σε ιατρεία, όπου η λουτροθεραπεία ασκείται συστηματικά και μεθοδικά, δια πάσαν νόσον. Θυμάμαι τη γιαγιά μου με τις ηλικιωμένες συνταξιδιώτισσές της να ταξιδεύουν σε λουτροπόλεις για 21 μέρες λουτροθεραπείας, με τα συνταγογραφούμενα δελτία. Είκοσι μία συνεχείς μέρες, τόσες όσες ακριβώς συνιστούσαν και στην αρχαιότητα. Κι ενώ στο παρελθόν τα ιαματικά μπάνια σηματοδοτούσαν την έναρξη της τρίτης ηλικίας, σήμερα οι νεότεροι αναζητούν εκεί αναζωογόνηση, σωματική και ψυχική ισορροπία. Σήμερα, δε χρειάζεται κάποιος να ασθενήσει για να προσφύγει στην λουτροθεραπεία. Αρκεί να επιθυμεί στιγμές ευεξίας και χαλάρωσης.
Ιστορική αναδρομή
Πλησιάζοντας στον χώρο του υδροθεραπευτηρίου νιώσαμε κάτι από το παρελθόν. Τίποτα δεν φαινόταν παράταιρο. Όλες οι υποδομές ήταν απόλυτα ενταγμένες στο φυσικό περιβάλλον. Βρήκαμε φωτογραφίες αρχείου κι αμέσως κάναμε τις συγκρίσεις μας. Τότε και τώρα. 1910 και 2010. Ένας αιώνας η διαφορά στον χρόνο. Μα στον τόπο, οι διαφορές μικρές. Μια μικρή ιστορική αναδρομή είναι πάντα χρήσιμη, ώστε να κατανοήσει ο επισκέπτης τον τόπο και τους ανθρώπους του, αλλά και ν’ αναστοχαστεί σχετικά με τη δική του παρουσία στον τόπο.
Στην αρχαιότητα, η ορεινή τοποθεσία και το δυσπρόσιτο της περιοχής διατηρούσαν τα ιαματικά νερά ως μυστικό των κατοίκων των πέριξ οικισμών. Η ανάδειξη και η συστηματική εκμετάλλευσή τους ξεκίνησε το 1662 από δυο εύπορους Σμοκοβίτες εμπόρους, τον Φράγγο και Μόσχο Στραβοένογλου, που δραστηριοποιούνταν στις παραδουνάβιες περιοχές. Αυτοί έστησαν τους πρώτους μόνιμους λουτήρες. Στη συνέχεια, ο Αλή Πασάς ενδιαφέρθηκε για τη λουτροθεραπεία κι έτσι οργάνωσε υποδομές, από τις οποίες ελάχιστα ίχνη διασώθηκαν. Με την προσάρτηση της Θεσσαλίας το 1881, τα λουτρά πέρασαν στο ελληνικό δημόσιο. Το 1903 ο πολιτευτής Καρδίτσας Κ. Τερτίπης ανέλαβε την εικοσαετή αξιοποίησή τους έναντι ενοικίου, με υποχρέωση να υλοποιήσει έργα βελτίωσης. Αμαξιτός δρόμος, εστιατόριο, καθώς και τα ξενοδοχεία «Όλυμπος», «Μακεδονία», «Νευρόπολις», «Τερτίπιον I», «Τερτίπιον II» και «Φάλαρα» ανοίγουν μια νέα εποχή για την περιοχή. Έπειτα, η Εταιρεία Γενικών Επιχειρήσεων Καρδίτσης μίσθωσε τα λουτρά για 25 χρόνια, με τον όρο να εκσυγχρονίσει τις υποδομές. Έτσι, κατασκευάστηκε υδροθεραπευτήριο με 52 μαρμάρινους λουτήρες και πάνω του, το διώροφο ξενοδοχείο «Τέμπη». Για τους λιγότερο ευκατάστατους, κατασκευάστηκαν οι δύο λαϊκοί ξενώνες «Πίνδος» και «Ωραία Θεσσαλία», ενώ κόσμος από τα γύρω χωριά συνέρρεε για λουτροθεραπεία με τα συμπράγκαλά του, κάνοντας στρωματσάδα στο ύπαιθρο, χωρίς φόβο.
Ο πόλεμος, ωστόσο, διέκοψε την ακμή των λουτρών. Το 1943 στις εγκαταστάσεις των Λουτρών φιλοξενήθηκε η Σχολή Αξιωματικών του ΕΛΑΣ, γεγονός που θορύβησε τους Γερμανούς, με αποτέλεσμα την ανατίναξη της Λουτρόπολης. Το 1952 τα Λουτρά πέρασαν στον νεοσύστατο ΕΟΤ, που προκήρυξε διαγωνισμό για ανοικοδόμησή τους. Νέα έργα έγιναν τότε, όπως η υδροδότηση των ξενοδοχείων και το εισπνευσοθεραπευτήριο. Αυτή είναι εν συντομία η ιστορία της Λουτρόπολης, που ακολουθεί, φυσικά, την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας.
Από το 1982, τα Λουτρά Σμοκόβου λειτουργούν ως κοινοτική επιχείρηση με τιμές προσιτές για όλους. Τα ιαματικά νερά είναι έντονα αλκαλικά, με pH 9,8 και θερμοκρασία 40,2°C. Προτείνονται για παθήσεις του αναπνευστικού, ρευματοπάθειες, αρθρίτιδες, νευραλγίες, μυαλγίες, δερματοπάθειες και γυναικολογικές παθήσεις. Οι εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν ευρύχωρη πισίνα, σάουνα, χαμάμ, χώρο για μασάζ, ατομικούς λουτήρες με υδρομασάζ, αίθουσα ατομικών εισπνοών και ρινοπλύσεων. Από 15/10 έως 1/6 οι εγκαταστάσεις είναι ανοικτές στο κοινό Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή από τις 10 π.μ. μέχρι τις 6 μ.μ. (για περισσότερες πληροφορίες: 24430 61210 www.loutrasmokovou.gr).
Και φυσικά, ό,τι καλύτερο η απόλαυση της χαλαρωτικής πισίνας να συνοδευτεί από γαστριμαργικές απολαύσεις -δημιουργίες εγγυημένης νοστιμιάς από τα χέρια της Αποστολίας Ζαχαράκη στο εστιατόριο-Ξενώνα Ζαχαράκη, εκεί που σου σερβίρουν τα πιάτα μαζί με ζεστά χαμόγελα.
Ο καταρράκτης Κρέμαση
Αποκάλυψη της αποστολής μας αποτέλεσε η γνωριμία με τον Κώστα Ρουμπή, γέννημα θρέμμα της περιοχής, που μέσα στον εγκλεισμό της καραντίνας «πήρε τα βουνά», Τα περπάτησε, τα γνώρισε καλύτερα, κι από τότε θέλησε να μοιραστεί και με άλλους τα μαγικά μονοπάτια της περιοχής. Και πιο πολύ το μονοπάτι που οδηγεί σε καταρράκτη. Αποφάσισε, λοιπόν, να διαμορφώσει μια πεζοπορική παραρεμάτια διαδρομή, ενάμισι χιλιομέτρου περίπου, που οδηγεί σ’ έναν καταρράκτη. Μικρός, αλλά ωραίος, Κρέμαση το όνομά του. «Κάθε φορά βλέπω τον καταρράκτη αλλιώς. Με λιγότερο ή περισσότερο νερό, ακόμη και παγωμένο, με φουσκωμένες ή ξερές τις διαβάσεις» μας λέει ο Κώστας με ενθουσιασμό.
Στην γενέτειρα του Κώστα θα βρεθούμε τις τελευταίες ώρες της επίσκεψής μας στην περιοχή, στο χωριό Θραψίμι σε υψόμετρο 650 μέτρων. Κι αυτό το χωριό, όπως πλέον συμβαίνει στην ελληνική επαρχία, άδειο από νέους ανθρώπους. Τα λιγοστά παιδιά μετακινούνται καθημερινά στο γειτονικό χωριό Κέδρος και τα μεγαλύτερα, τα γυμνασιόπαιδα, στο Λεοντάρι. Μενελαΐδα είναι το όνομα του Δήμου. Μας ανοίγουν το σπίτι τους οι γονείς του Κώστα, Ελένη και Σωτήρης, και μας σκλαβώνουν με τη φιλοξενία τους. Μέχρι και τραγούδια μας είπε η μητέρα του.
«Εγέλασάν με τα πουλιά, της άνοιξης τ’ αηδόνια» μας τραγούδησε. «Με γέλασαν και μου είπανε πουτές δε θα πιθάνω». Κι έτσι, βαθιά φιλοσοφώντας πήραμε τον δρόμο του γυρισμού…
