“Δεν υπάρχει άλλη τοποθεσία εν Ελλάδι, ερασμιωτέρα εκείνης και έχουσα μάλλον αυτής μεσαιωνικόν χαρακτήρα. Η Παλιαχώρα ανήκει εις κόσμον πολύ διάφορον του ημετέρου και μαρτυρεί εις ημάς ποίος ο βίος, αλλά και ο θάνατος, κατά τα τελευταία  έτη της βενετοκρατίας εν ταις μικραίς ελληνικαίς νήσοις”.
“Νησιωτικό Μυστρά” συνηθίζουν να αποκαλούν οι Αιγινήτες την παλιά, μεσαιωνική τους πρωτεύουσα με τη χιλιόχρονη ιστορία.  Ένας ιδιότυπος χαρακτηρισμός που πέρασε από στόμα σε στόμα, με άγνωστες τις ρίζες του, που όμως συμπυκνώνει θαυμαστά και απροσδόκητα εύστοχα  τη μοναδικότητα της σιωπηλής σήμερα, εγκαταλειμμένης πολιτείας. 
Τυλιγμένη σε μια αινιγματική, απόκοσμη ομορφιά, η ερειπωμένη Παλιαχώρα καταδεικνύει μιαν άλλη Αίγινα, με φυσιογνωμία διαφορετική αλλά εξίσου γοητευτική όμοια με τη γαλήνια κατάνυξη που αγκαλιάζει όποιον διαβεί για πρώτη φορά το κατώφλι των μισογκρεμισμένων εκκλησιών της.